Các phương pháp định giá cổ phiếu là gì?
Định giá cổ phiếu là công việc quan trọng, quyết định đến kết quả đầu tư. Nếu nhà đầu tư không định giá được cổ phiếu, thì cũng không thể ra được quyết định đầu tư của mình. Vậy Định giá cổ phiếu là gì? Các phương pháp định giá cổ phiếu như thế nào? Hãy cùng Chứng khoán Trí Đức tìm hiểu quan bài viết sau đây.
Định giá cổ phiếu là gì?
Định giá cổ phiếu là hoạt động giúp các nhà đầu tư chứng khoán xác định được giá trị nội tại hay giá trị thực của một cổ phiếu, từ đó biết được giá cổ phiếu hiện tại đang cao hay thấp so với giá trị nội tại của nó.
Giá cổ phiếu là gì?
Trước khi tìm hiểu về các phương pháp định giá cổ phiếu, chúng ta cùng tìm hiểu giá cổ phiếu là gì?
Giá cổ phiếu được hiểu số tiền NĐT phải trả để sở hữu một cổ phiếu. Mức giá này không cố định mà sẽ dao động phụ thuộc vào nhu cầu của thị trường giữa người bán và người mua.
Giá cổ phiếu có những biến động theo thời gian và sự tác động của các yếu tố như:
- Sự phát triển của nền kinh tế: Giá cổ phiếu có xu hướng tỉ lệ thuận với sự phát triển của nền kinh tế, tức là giá cổ phiếu tăng khi nền kinh tế phát triển và giá giảm khi kinh tế đi xuống.
- Tình hình chính trị: cũng có tính quyết định đến giá của cổ phiếu bởi khi xuất hiện sự bất ổn về chính trị, NĐT không đủ tự tin để tiếp tục đầu tư nên giá cổ phiếu sẽ có xu hướng giảm.
- Quy luật cung cầu của thị trường, bất kỳ thị trường hàng hóa nào cũng bị chi phối bởi quy luật cung cầu. Thị trường chứng khoán cũng vậy, thông thường khi một cổ phiếu được nhiều người mua giá cổ phiếu đó sẽ có xu hướng tăng lên và ngược lại.
- Kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tăng trưởng cao, có khả năng tiếp tục tăng trong tương lai giá cổ phiếu của công ty sẽ tăng lên nhanh chóng. Ngược lại, một công ty có tình hình kinh doanh đi xuống, giá cổ phiếu sẽ có xu hướng giảm.
- Tâm lý NĐT: Thị trường chứng khoán là thị trường nhạy cảm, chỉ một thông tin gây nhiễu xuất hiện cũng có thể làm thị trường dao động dữ dội. Khi này, NĐT cần có tâm lý vững vàng để lọc được những thông tin chính xác và đưa ra quyết định đầu tư khi đã có những tính toán kỹ lưỡng.
Các phương pháp định giá cổ phiếu
Để định giá cổ phiếu theo phương pháp phân tích cơ bản, NĐT thường sử dụng 3 nhóm phương pháp phổ biến sau:
- Nhóm phương pháp chiết khấu theo luồng cổ tức hoặc luồng tiền
- Nhóm phương pháp định giá dựa trên giá trị tài sản
- Nhóm phương pháp định giá dựa vào các hệ số
NĐT cũng cần lưu ý rằng, không có công thức hay phương pháp định giá nào chính xác tuyệt đối để thẩm định giá cho tất cả các cổ phiếu. Bởi mỗi loại hình doanh nghiệp, mỗi chu kỳ kinh doanh, mỗi điều kiện vĩ mô, định hướng tương lai, nội lực doanh nghiệp, năng lực nhà đầu tư lại cho một giá trị khác nhau. Do đó tùy từng doanh nghiệp mà NĐT lựa chọn phương pháp đầu tư cho phù hợp.
Các bước triển khai phương pháp định giá cổ phiếu
Trước khi bước vào định giá cổ phiếu, NĐT phải thực sự hiểu về doanh nghiệp, để có thể lựa chọn phương pháp định giá phù hợp. Do đó việc định giá cần thực hiện theo các bước sau:
- Bước 1: Tìm hiểu phân tích các yếu tố định tính của Doanh nghiệp
- Bước 2: Tìm hiểu phân tích các yếu tố định lượng của DN
- Bước 3: Chọn phương pháp định giá
- Bước 4: Chuẩn bị dữ liệu để định giá theo phương pháp đã lựa chọn
- Bước 5: Tiến hành định giá và ra quyết định.
Các phương pháp định giá cổ phiếu phổ biến hiện nay
Dưới đây Chứng khoán Trí Đức trình bày tổng quan hai phương pháp định giá cổ phiếu giản đơn, dễ sử dụng được nhiều NĐT lựa chọn.
Định giá cổ phiếu theo phương pháp chỉ số P/E
Các bước tiến hành phương pháp định giá cổ phiếu theo chỉ số P/E như sau:
Chỉ số P/E là cụm viết tắt của Price to Earning Ratio. Chỉ số P/E tính bằng số năm một nhà đầu tư hòa vốn trong quá trình đầu tư vào cổ phiếu của một doanh nghiệp (với lợi nhuận không đổi).
Công thức định giá cổ phiếu chỉ với công thức P/E:
P/E = Giá thị trường / EPS
Trong đó:
- P (viết tắt của Market Price): Giá thị trường tại một thời điểm giao dịch
- EPS (viết tắt của Earning Per Share): Lợi nhuận ròng của một cổ phiếu
Lợi nhuận ròng của một cổ phiếu lại được tính theo công thức sau:
EPS = (Lợi nhuận sau khi trừ thuế – Cổ tức của cổ phiếu với mức ưu đãi) / Tổng số lượng cổ phiếu thường đang lưu hành
Chỉ số P/E thể hiện mối quan hệ tỷ lệ giữa giá thị trường của cổ phiếu (Price) so với thu nhập của một cổ phần (EPS).
Hay nói cách khác để có được 1 đồng thu nhập từ cổ phiếu, nhà đầu tư sẵn sàng trả bao nhiêu tiền. Như vậy, chỉ số P/E cao tức là cổ phiếu đang được định giá cao và ngược lại.
Cách áp dụng:
- Cách 1: Lấy chỉ số P/E bình quân toàn ngành mà công ty đó tham gia hoặc lựa chọn một công ty có cổ phiếu được giao dịch rộng rãi có cùng tỷ lệ lợi nhuận, độ rủi ro và mức tăng trưởng tương tự như cổ phiếu mà chúng ta cần định giá. Khi đó chúng ta sẽ xác định giá của cổ phiếu bằng cách lấy thu nhập của công ty cần định giá nhân với hệ số P/E bình quân của ngành hoặc hệ số P/E của công ty được lựa chọn.
- Cách 2: Xác định hệ số P/E hợp lý hay nội tại của chính công ty đó. Giá cổ phiếu được xác định bằng cách nhân hệ số P/E thông thường với thu nhập của công ty.
Giá cổ phiếu= EPS x P/E
Trong đó:
- P: Giá thị trường của mỗi cổ phần tại thời điểm định giá
- E: Thu nhập trên mỗi cổ phần hay còn gọi là EPS. EPS có nhiều cách tính khác nhau. Nếu phân theo thời gian lưu hành của cổ phiếu thì EPS có thể được tính bằng những cách như:
EPS hiện tại tức EPS được tính ở năm tài chính gần nhất với thời điểm định giá. Khi đó ta có P/E hiện tại.
EPS của 4 quý gần nhất trở về trước tính từ thời điểm định giá.
EPS của kỳ tiếp theo tức EPS kỳ vọng trong năm tài chính kế tiếp (năm chứa thời điểm định giá). Khi đó ta có P/E tương lai
Ví dụ: Định giá cổ phiếu của CTCP ABC hoạt động trong lĩnh vực dược, biết P/E ngành dược là 12 và thu nhập trên một cổ phần của công ty ABC trong năm vừa rồi là 4000 đông. Nếu giá cổ phiếu của công ty ABC đang được giao dịch trên thị trường là 40.000 đồng thì liệu có nên đầu tư vào cổ phiếu này không?
Giải:
Giá cổ phiếu của công ty ABC là:
PABC = EPS ABC x P/E ngành = 4000 x 12 = 48.000 đồng
Giá thị trường ABC = 40.000 đồng < 48.0000 đồng => NĐT nên đầu tư vào cổ phiếu này
Hạn chế của phương pháp P/E
Tuy nhiên, phương pháp P/E – một trong các phương pháp định giá cổ phiếu phổ biến hiện nay cũng có một số hạn chế nhất định. Cụ thể:
Việc định giá khá chính xác do việc ước lượng lợi nhuận kỳ vọng
Làm thế nào để chọn tỷ số P/E cho phù hợp
Liệu nhà đầu tư có tin tưởng vào tỷ số P/E bình quân của ngành không. Nếu có, vẫn còn sai số giữa P/E của ngành và P/E của công ty
Định giá cổ phiếu theo phương pháp P/B
Bên cạnh phương pháp P/E, một trong các phương pháp định giá cổ phiếu khác được nhà đầu tư quan tâm nhiều hiện nay là phương pháp P/B.
Chỉ số P/B viết đầy đủ là Price to Book Value Ratio (PBR). Chỉ số này tính bằng cách: Phân tích giá cổ phiếu hiện tại gấp bao nhiêu lần so với tài sản ròng ghi trong báo cáo tài chính của doanh nghiệp
Công thức định giá cổ phiếu theo phương pháp P/B:
P/B = Giá cổ phiếu thị trường / Giá trị sổ sách của cổ phiếu
Phương pháp định giá cổ phiếu này sẽ dựa vào chỉ số P/B. Tỷ số P/B được dùng để so sánh giữa giá của một cổ phiếu (Price) với giá trị sổ sách của cổ phiếu đó (Book value ratio). Tương tự như chỉ số P/E, chỉ số P/B càng thấp tức là cổ phiếu đó đang được định giá thấp và ngược lại.
Mỗi phương pháp định giá sẽ có những ưu và nhược điểm khác nhau và với từng ngành, từng loại doanh nghiệp thì cũng sẽ chỉ phù hợp với một vài phương pháp định giá.
Trên đây chúng ta đã tìm hiểu một số nội dung về các phương pháp định giá cổ phiếu hiện nay, Nhà đầu tư phải hiểu rõ doanh nghiệp và đánh giá được tiềm năng của DN, để có thể xác định được giá trị của doanh nghiệp từ đó mang lại hiệu quả đầu tư cao. Các bạn cần hỗ trợ thêm hãy liên hệ Chứng khoán Trí Đức để được tư vấn tốt nhất.
Xem thêm:
