Phân tích ngành là gì? Vai trò của phân tích ngành trong chứng khoán
Phân tích ngành cung cấp cái nhìn sâu sắc về môi trường hoạt động, lợi thế cạnh tranh, cơ hội phát triển cũng như rủi ro kinh doanh của doanh nghiệp. Vậy Phân tích ngành là gì? Nó bao gồm những nội dung gì? Hãy cùng Chứng khoán Trí Đức tìm hiểu qua bài viết sau đây.
1. Phân tích ngành là gì?
Phân tích ngành là việc tìm hiểu và đánh giá một ngành kinh doanh cụ thể thông qua các vấn đề như tương quan cung cầu thị trường, mức độ cạnh tranh trong ngành, triển vọng tương lai và ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài đến ngành.
2. Vai trò của phân tích ngành trong đầu tư chứng khoán
Vậy vai trò của phân tích ngành là gì trong đầu tư chứng khoán?
Phân tích ngành là có vai trò quan trong trong phương pháp đầu tư cơ bản, giúp NĐT hiểu được:
- Mô hình và môi trường kinh doanh của Doanh nghiệp:
Phân tích ngành cung cấp cái nhìn sâu sắc về cơ hội tăng trưởng, lợi thế cạnh tranh và rủi ro kinh doanh của công ty. Đối với một nhà phân tích tín dụng, phân tích ngành giúp đánh giá về khả năng trả nợ của công ty sử dụng nợ vay.
- Xác định các cơ hội đầu một cách hiệu quả:
Các nhà đầu tư thực hiện phương pháp đầu tư từ trên xuống (top-down) sử dụng phân tích ngành để xác định triển vọng về lợi nhuận và sự tăng trưởng (tích cực, trung lập hay tiêu cực) của các ngành.
Dựa vào những đánh giá đó, các nhà đầu tư sẽ thay đổi tỉ trọng cổ phiếu nếu họ cho rằng thị trường đang định giá không đúng so với triển vọng của ngành.
- Phân bổ danh mục đầu tư:
Việc phân tích ngành giúp nhà quản lí danh mục lựa chọn được những ngành và lĩnh vực trong từng giai đoạn để tối đa hóa hiệu quả đầu tư.
3. Các cách phân loại ngành
Sau khi tìm hiểu phân tích ngành là gì và vai trò của nó, chứng khoán Trí Đức sẽ tiếp tục giới thiệu đến bạn đọc các cách phân loại ngành trong đầu tư chứng khoán.
Có ba cách tiếp cận chính để phân loại ngành:
- Sản phẩm, dịch vụ cung cấp
- Sự nhạy cảm với chu kỳ kinh doanh (Business-cycle sensitivities)
- Tương đồng về mặt thống kê (Tương đồng về hiệu suất đầu trong quá khứ)
Theo sản phẩm, dịch vụ cung cấp
Theo quan điểm này, một ngành được định nghĩa là một nhóm các công ty cung cấp các sản phẩm, dịch vụ tương tự nhau.
Ví dụ, lĩnh vực chăm sóc sức khỏe bao gồm một số ngành: Dược phẩm, công nghệ sinh học, thiết bị y tế, vật tư y tế, bệnh viện và các ngành bảo hiểm sức khỏe.
Theo cách phân loại ngành này, việc xếp một công ty vào ngành nào đó dựa trên cơ sở xác định hoạt động kinh doanh chính của nó.
Hoạt động kinh doanh chính của công ty là nguồn mà công ty lấy được phần lớn doanh thu hoặc lợi nhuận.
Sự nhạy cảm với chu kỳ kinh doanh trong phân tích ngành là gì?
Các công ty được phân loại vào một nhóm trên cơ sở độ nhạy cảm tương đối với chu kỳ kinh doanh và thường được chia thành hai nhóm: Công ty có tính chu kì (Cyclical) và không có tính chu kì (Non-cyclical).
- Một công ty có tính chu kì:là công ty có lợi nhuận tương quan mạnh với sức mạnh của toàn bộ nền kinh tế. Các sản phẩm và dịch vụ theo chu kì thường tương đối đắt tiền, có thể bị trì hoãn nếu cần thiết. Ví dụ về các ngành theo chu kì: Ô tô, nhà ở, vật liệu cơ bản, công nghiệp và công nghệ.
- Một công ty không có tính chu kì là công ty có kết quả phần lớn độc lập với chu kỳ kinh doanh. Các công ty này sản xuất hàng hóa, cung cấp dịch vụ mà nhu cầu tương đối ổn định trong suốt chu kỳ kinh doanh. Ví dụ về các ngành không có chu kì: Thực phẩm và đồ uống, các sản phẩm chăm sóc gia đình và cá nhân, chăm sóc sức khỏe và dịch vụ tiện ích.
Hạn chế của việc phân loại ngành theo chu kì
Các cuộc suy thoái nghiêm trọng thường ảnh hưởng đến tất cả các thành phần của nền kinh tế. Vì vậy không có tính chu kỳ chỉ là một thuật ngữ tương đối.
Ngoài ra, các quốc gia khác nhau sẽ phát triển qua các giai đoạn khác nhau tại các thời điểm khác nhau. Khu vực này có thể đang ở giai đoạn phát triển kinh tế, các khu vực khác có thể bị suy thoái. Điều này làm phức tạp việc áp dụng phương pháp tiếp cận theo chu kì kinh doanh để phân tích ngành.
Ví dụ, một nhà bán lẻ trang sức (tức là một công ty có tính chu kì) bán tại quốc gia đang có nền kinh tế suy yếu sẽ có hiệu suất khác biệt rõ rệt so với một công ty trang sức hoạt động tại quốc gia có nhu cầu mạnh mẽ. Tuy nhiên, việc kết hợp dữ liệu từ các công ty như vậy để thiết lập các giá trị chuẩn của ngành sẽ gây hiểu nhầm.
Tương đồng về mặt thống kê
Sự tương đồng về mặt thống kê trong phân tích ngành là gì?
Cách tiếp cận theo phương pháp thống kê dựa trên mối tương quan của lợi nhuận của chứng khoán trong quá khứ.
Phương pháp tổng hợp này thường dẫn đến các nhóm công ty thay đổi đáng kể tùy theo khung thời gian và khu vực thống kê.
Hơn nữa, các phương pháp thống kê dựa trên dữ liệu lịch sử nhưng không đảm bảo rằng các giá trị tương quan trong quá khứ sẽ tiếp tục trong tương lai.
4. Nội dung phân tích ngành là gì?
Phân tích ngành bao gồm các nội dung sau:
Phân tích tổng quan về ngành
Các ngành kinh doanh cũng như các doanh nghiệp, thường trải qua một loạt các giai đoạn, từ hình thành rồi tăng trưởng đến bão hòa và cuối cùng là suy thoái.
Việc xác định được ngành kinh doanh đang ở giai đoạn nào của chu kỳ sống giúp chúng ta thấy được mức độ cạnh tranh cũng như triển vọng về doanh thu, lợi nhuận của các doanh nghiệp trong ngành.
Do đó cần phải xác định giai đoạn hiện tại trong vòng đời của ngành:
- Mới xuất hiện? (ngành rất mới, phát triển thấp hơn 5% một năm)
- Đang phát triển? (giai đoạn phát triển chậm với tốc độ nhỉnh hơn 5% một năm)
- Biến động? (giai đoạn phát triển mà tại đó, các công ty sát nhập hoặc hợp nhất và/hoặc một số công ty thất bại)
- Chín muồi? (phát triển chậm lại, xuống dưới 5% một năm)
- Suy tàn? (giai đoạn mà tại đó không có sự phát triển nào trong thời gian dài)
Xem xét xu hướng phát triển ngành
Việc xem xét xu hướng phát triển trong phân tích ngành là gì?
Trong nội dung này, NĐT cần xác định quy mô ngành đã thay đổi thế nào trong những năm qua? Trong vòng 5 năm, 10 năm tới? Sự phát triển kỳ vọng của ngành có liên quan? Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của ngành bao gồm:
- Sự biến động của Nhân khẩu học mới có ảnh hưởng đến ngành
- Cạnh tranh từ công ty đối thủ
- Xu hướng thị hiếu khách hàng
- Tác động của toàn cầu hóa và đổi mới công nghệ.
- Môi trường pháp lý và thực trạng nền kinh tế ở phạm vi toàn cầu, quốc gia và địa phương cũng cần được tính đến.
Cân nhắc các rào cản mở rộng hoặc xâm nhập ngành.
Rào cản có thể ở dạng cạnh tranh thị trường và cũng có thể thể hiện ở sự thiếu hụt tài chính hoặc nguồn nhân lực, giới hạn luật pháp và bản quyền.
Chẳng hạn như nếu dự định thâm nhập hoặc mở rộng dây chuyền sản xuất vi mạch, bạn sẽ cần đầu tư vài chục tỉ đồng cho máy móc thiết bị. Hơn thế nữa, bạn còn cần kỹ sư máy tính và lập trình để sản xuất và thiết kế.
Đối tượng cạnh tranh với của các công ty khác trong ngành sẽ không chỉ là khách hàng mà còn là nguồn nhân lực. Tất cả chúng cần được xem xét khi cân nhắc rào cản xâm nhập ngành.
Cung cấp mô tả về đối thủ cạnh tranh lớn trong ngành
Cung cấp mô tả về đối thủ cạnh tranh lớn trong ngành có vai trò rất quan trọng trong phân tích ngành. Vậy ý nghĩa cụ thể của nội dung này trong phân tích ngành là gì?
Sử dụng thông tin thống kê chi tiết về doanh thu, thế mạnh nguồn nhân lực và sản phẩm. Những quyết định kinh doanh trong quá khứ, sản phẩm sắp tới và chiến lược tiếp thị của họ. Bao gồm phân tích nguồn nguyên liệu, sản xuất và pháp lý.
Phân tích về công ty nên toàn diện hết mức có thể. Lợi thế và bất lợi cạnh tranh có thể xuất hiện từ mọi phía.
- Đối thủ cạnh tranh có sử dụng bảng quảng cáo lớn? Bao nhiêu trong mỗi loại cho thấy sự hiệu quả? Xem xét liệu công ty bạn có thể ngang bằng hoặc cạnh tranh với họ trong mức tiếp thị.
- Xem xét những phát kiến hay sai lầm mà đối thủ cạnh tranh đã thực hiện gần đây. Học từ thất bại và phát triển thêm dựa trên thành công của họ.
Định vị công ty bạn trong ngành.
Thông tin về tình hình cạnh tranh, rào cản xâm nhập hay mở rộng, xu hướng ngành và sự chú ý sẵn có của khách hàng, công ty được định vị trong ngành và so sánh với những đối thủ khác. Bao gồm thông tin thống kê về hoạt động kinh doanh của bạn và thành thật về những lợi thế cũng như bất lợi mà công ty sẽ phải đối đầu.
Trên đây chúng ta đã tìm hiểu các nội dung về phân tích ngành là gì, Nhà đầu tư phải có tầm bao quát rộng đối với các diễn biến của nền kinh tế, có khả năng phán đoán xu hướng phát triển của các ngành, để có thể lựa chọn được các quyết định đầu tư mang lại lợi nhuận. Các bạn cần hỗ trợ thêm hãy liên hệ Chứng khoán Trí Đức để được tư vấn tốt nhất.
Xem thêm:
