Lãi suất ngân hàng là gì? Cách tính lãi suất ngân hàng

Lãi suất ngân hàng là gì? Cách tính lãi suất ngân hàng như thế nào? Đây là những vấn đề được rất nhiều người quan tâm, nhưng không phải ai cũng biết cách tính. Hãy cùng chứng khoán Trí Đức tìm hiểu trong bài viết dưới đây.

Lãi suất ngân hàng là gì?

Lãi suất ngân hàng được hiểu là tỷ lệ phần trăm giữa tiền vốn gửi vào hoặc là khoản tiền mà ngân hàng cho vay với một mức lãi trong một khoảng thời gian nhất định.

Thời kỳ tính lãi suất của khoản gửi ngân hàng hoặc khoản ngân hàng cho vay được quy định và thỏa thuận giữa khách hàng và ngân hàng sao cho phù hợp với quy trình hệ thống trước đó. Vì vậy, lãi suất ngân hàng thể hiện tỷ lệ phần trăm của khoản tiền gốc trong một thời kỳ nhất định, thường được tính theo hằng tháng, hằng quý hoặc hằng năm.

Phân loại lãi suất ngân hàng

Lãi suất theo nguồn sử dụng

Lãi suất ngân hàng theo nguồn sử dụng được phân thành 2 loại là: Lãi suất huy động và lãi suất cho vay.

Lãi suất huy động: Đây là loại lãi suất thường được các ngân hàng hoặc các tổ chức cho vay tín dụng đưa ra khi huy động tiền gửi vào của các khách hàng tiềm năng. Lãi suất huy động này cũng là loại lãi suất mà ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng quy định tỷ lệ phải trả cho các khách hàng khi nhận tiền gửi của khách hàng.
Lãi suất cho vay: Đây là loại lãi suất được các ngân hàng cho ra mức tỷ lệ để thu của khách hàng. Có 3 loại lãi suất cho vay chính ở Việt Nam:
- Lãi suất cho vay của ngân hàng nhà nước đối với các tổ chức tín dụng.
- Lãi suất của các tổ chức tín dụng với nhau.
- Lãi suất của các tổ chức tín dụng với khách hàng.

Lãi suất theo giá trị thực

Loại lãi suất này gồm 2 loại chính:

Lãi suất danh nghĩa: Đây là loại lãi suất được tính bởi thời hạn khoản gửi hoặc khoản vay, thể hiện trực tiếp trên giấy tờ hoặc quy ước giữa bên gửi và bên nhận hoặc bên vay và bên cho vay.
Lãi suất thực: Lãi suất thực tế là loại lãi suất được tính toán bởi sau khi xác định được giá trị thực của khoản lãi được trả hoặc thu được sau khi đã trừ đi tỷ lệ lạm phát.

Lãi suất theo thời gian

Theo thời gian, cách tính lãi suất ngân hàng sẽ được chia thành 3 loại chính đó là:

Lãi suất huy động cho vay ngắn hạn.
Lãi suất huy động cho vay trung hạn.
Lãi suất huy động cho vay dài hạn.

Bên cạnh đó, còn có thể chia thành lãi suất đơn và lãi suất kép.

Lãi suất đơn sẽ tính tỉ lệ theo ngày, tháng, năm của số tiền lãi so với số tiền vay gốc để tính lãi thời hạn kế tiếp.
Lãi suất kps là tỷ lệ lãi theo năm, tháng, ngày của số tiền lãi so với số tiền vay gốc, số tiền vay này sẽ tăng lên do có cộng gộp lãi qua từng thời kỳ vay.

Lãi suất theo phương thức trả

Lãi suất ngân hàng theo phương thức trả được tính dựa trên 2 loại:

Tính theo lãi suất ngân hàng trả trước: Là loại lãi suất được tính trước và được cộng luôn vào phần tiền gửi hoặc tổng tiền phải trả.
Lãi suất ngân hàng trả sau: Là loại lãi suất mà sau kỳ hạn gửi tiền người gửi mới nhận được.

Cách tính lãi suất ngân hàng là gì? Tính lãi suất ngân hàng theo chức năng các ngân hàng

Lãi suất ngân hàng nhà nước

Đây là loại lãi suất do ngân hàng nhà nước quy định cụ thể trong các hoạt động của ngân hàng. Lãi suất của ngân hàng nhà nước gồm 3 loại cơ bản:

Lãi suất cơ bản là lãi suất do ngân hàng nhà nước công bố làm cơ sở cho các tổ chức tín dụng ấn định lãi suất kinh doanh với khách hàng.
Lãi suất tái cấp vốn là loại lãi suất được ngân hàng nhà nước áp dụng khi thực hiện hoạt động tái cấp vốn.
Lãi suất tái chiết khấu là hình thức được áp dụng khi ngân hàng nhà nước tái chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn cho các tổ chức tín dụng.

Lãi suất của các tổ chức tín dụng

Đây là loại lãi suất được cấp phép trong các hoạt động giao dịch của khách hàng. Gồm các loại như sau:

Lãi suất tiền gửi
Lãi suất cho vay
Lãi suất thỏa thuận
Lãi suất liên ngân hàng

Cách tính lãi suất ngân hàng là gì?

Có 2 cách tính lãi suất ngân hàng được áp dụng rộng rãi hiện nay gồm:

Tính lãi suất ngân hàng theo số dư nợ gốc

Để tính được tiền lãi ngân hàng theo dư nợ gốc, các bạn có thể áp dụng công thức sau:

Tiền lãi hàng tháng = Dư nợ gốc x lãi suất vay/ thời gian vay

Tính lãi suất ngân hàng theo số dư nợ giảm dần

Cách tính lãi suất theo số dư nợ giảm dần như sau:

Tiền gốc hàng tháng = Số tiền vay/ Số vay hàng tháng.
Tiền lãi tháng đầu = Số tiền vay x lãi suất vay theo tháng.
Tiền lãi các tháng tiếp theo = Số tiền gốc còn lại x Lãi suất vay.

Ý nghĩa của lãi suất ngân hàng

Ý nghĩa mang tầm vĩ mô

Là công cụ giúp điều tiết chính sách tiền tệ, ổn định lạm phát và phát triển sản xuất.
Ảnh hưởng đến việc mở rộng hoặc thu hẹp hạn mức tín dụng.
Khích lệ hoặc hạn chế mức huy động vốn, tạo điều kiện thuận lợi hoặc khó khăn cho các hoạt động của ngân hàng hoặc các tổ chức tín dụng.
Lãi suất ngân hàng giúp cân bằng cán cân thanh toán quốc tế thông qua việc: Điều hòa cung cầu ngoại tệ.
Việc tăng lãi suất tín dụng ngân hàng sẽ làm tăng nguồn cung ngoại tệ vào trong nước, ngược lại nếu lãi suất giảm sẽ kéo theo giảm cung và tăng cầu ngoại tệ.

Ý nghĩa mang tầm vi mô

Là cơ sở để các cá nhân, doanh nghiệp đưa ra các quyết định của mình như hoạt động chi tiêu hoặc gửi tiết kiệm, mua sắm trang thiết bị phục vụ sản xuất hoặc gửi tiền vào ngân hàng.
Góp phần giúp cho cá nhân đặc biệt là người dần có thể lựa chọn gửi tiết kiệm, vừa có tiền lãi ổn định chi tiêu và vừa mang tính an toàn.
Bên cạnh đó, ngân hàng cũng sẽ có một lượng vốn ổn định phục vụ các nhu cầu trong kinh doanh.
Việc đưa ra một mức lãi suất hấp dẫn cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu vay vốn kinh doanh cũng là một phần giúp thúc đẩy đời sống xã hội ngày càng tốt hơn.

Trên đây là những kiến thức cơ bản về lãi suất ngân hàng là gì và cách tính lãi suất ngân hàng hiện nay. Hy vọng những thông tin trên sẽ góp phần giúp bạn hiểu hơn và có những quyết định đầu tư đúng đắn trong tương lai.

Xem thêm: