Cổ phiếu ESOP là gì và những thông tin cần biết

Cổ phiếu ESOP là vấn đề gây nhiều tranh cãi đối với nhiều nhà đầu tư. Vậy cổ phiếu ESOP là gì? Một số đặc điểm nổi bật của loại cổ phiếu này.

Cổ phiếu ESOP là gì?

Cổ phiếu esop (là từ viết tắt của Employee Stock Ownership Plan) hay còn được gọi là cổ phiếu thưởng. Đây là một loại cổ phiếu được các doanh nghiệp lớn phát hành theo chương trình lựa chọn cho người lao động trong công ty.

Cổ phiếu esop thường được doanh nghiệp phát hành với giá ưu đãi kèm theo một số chính sách đặc biệt. Tuy nhiên, đối với mỗi đơn vị, công ty sẽ có tiêu chuẩn và quy trình khác nhau để đánh giá người lao động đủ điều kiện nhận cổ phiếu này. Thông thường, cổ phiếu esop bị hạn chế chuyển nhượng trong 1 năm.

Đặc điểm của cổ phiếu ESOP là gì?

Nhà đầu tư nắm giữ cổ phiếu esop được quyền yêu cầu về thu nhập sau thuế, bao gồm lợi nhuận giữ lại nhằm tái đầu tư và phần cổ tức được công ty chi trả hàng năm.
Cổ đông sở hữu cổ phiếu thưởng có quyền yêu cầu các tài sản còn lại trong trường hợp công ty phá sản hoặc giải thể.
Cổ đông sở hữu cổ phiếu thưởng có quyền tương tự như các cổ đông phổ thông
Trong trường hợp công ty phát hành thêm cổ phiếu, các cổ đông này có quyền mua trước cổ phiếu nhằm bảo vệ giá trị tài sản và quyền kiểm soát của chủ sở hữu.
Cổ đông sở hữu cổ phiếu thưởng sẽ được hưởng một số quyền lợi khác như: được bảo vệ giá cổ phiếu, được chuyển nhượng cổ phiếu,…

Mục đích phát hành cổ phiếu ESOP

Được xem như một hình thức thưởng cho một bộ phận nhân viên có nhiều cống hiến với công ty hoặc những nhân viên lâu năm.
Tăng sự gắn kết giữa doanh nghiệp và người lao động. Cho phép người lao động sở hữu một phần tài sản công ty, từ đó, tang tinh thần trách nhiệm với vị trí cũng như công việc mình gắn bó.
Thay thế các khoản thưởng bằng tiền mặt hay quà tặng hiện vật. Người lao động sở hữu cổ phiếu esop sẽ được hưởng lợi nhuận từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp hay kinh doanh chênh lệch cổ phiếu cùng với các chính sách chia cổ tức hàng năm của doanh nghiệp.
Góp phần tạo nguồn vốn mới cho doanh nghiệp. Là giải pháp giúp doanh nghiệp tăng vốn điều lệ và tạo dòng tiền cho việc xoay vòng vốn phục vụ hoạt động kinh doanh.

Lợi ích của cổ phiếu ESOP là gì?

Đối với nhân viên công ty

Cổ phiếu thưởng được phát hành cho nhân viên công ty với chính sách ưu đãi. Từ đó, tạo động lực và khích lệ tinh thần kamf việc của những nhân viên nhận cổ phiếu esop
Cổ phiếu esop được sở hữu với mức giá ưu đãi, giá cổ phiếu trên thị trường tăng cao cùng với việc công ty làm ăn tốt giuos nhân viên công ty tăng thêm động lực để cống hiến. Bên cạnh đó, tinh thần trách nhiệm của nhân viên cũng được tăng lên khi là cổ đông và nắm giữ cổ phiếu của doanh nghiệp.

Đối với doanh nghiệp

Phần nào nâng cao năng suất làm việc của nhân viên, giữ chân những nhân sự chất lượng
Doanh nghiệp chỉ cần sử dụng nguồn lợi nhuận giữ lại để phát hành cổ phiếu thưởng mà không ảnh hưởng đến khoản chi tiền mặt. Từ đó, có thể giữ lại nguồn tiền mặt của doanh nghiệp đáng kể để đáp ứng các nhu cầu trong việc mở rộng sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, số lượng cổ phần tăng lên sẽ giúp doanh nghiệp gia tăng vốn điều lệ của công ty.

Rủi ro khi phát hành cổ phiếu ESOP là gì?

Bên cạnh những lợi ích, phát hành cổ phiếu esop cũng mang đến một số những rủi ro nhất định. Cụ thể:

Gây loãng cổ phiếu

Việc phát hành cổ phiếu thưởng một cách cân bằng và hợp lý cùng với việc tuân thủ các quy định của nhà nước mà mô hình cổ phiếu esop đã được áp dụng khá thành công ở một số quốc gia phát triển. Tuy nhiên, ở Việt Nam hiện nay có rất nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng phát hành cổ phiếu thưởng liên tục với tần suất cao, dẫn đến việc tăng khối lượng tổng số cổ phiếu lưu hành cùng với tốc độ doanh nghiệp tăng trưởng chậm. Từ đó dẫn đến việc loãng cổ phiếu và làm giảm thu nhập trên mỗi cổ phiếu khiến cho nhiều nhà đầu tư ngoài công ty e ngại.

Một số rủi ro quản trị

Về bản chất, có thể nói cổ phiếu thưởng được phát hành nhờ việc lấy khoản tiền từ những cổ đông khác sau đó chia cho các thành viên nội bộ của công ty.

Vì vậy, để có thể nhận lại nguồn lợi nhuận trong thời gian ngắn với mục tiêu đạt được những tiêu chuẩn để phát hành esop, một số đơn vị, doanh nghiệp đã mạo hiểm thông qua việc cắt giảm những chi phí cần thiết như marketing, chi phí phát triển hay các nghiên cứu khác,… từ đó có thể gây nhiều rủi ro tiềm ẩn và ảnh hưởng đến việc tăng trưởng dài hạn của doanh nghiệp.

Có nên đầu tư cổ phiếu ESOP không?

Cổ phiếu esop đang ngày càng phổ biến và được nhiều đơn vị lựa chọn phatshanhf với giá trị tương đương các cổ phiếu phổ thông khác. Vì vậy có nhiều nhà đầu tư đắn đo có nên lựa chọn cổ phiếu esop để đầu tư không.

Cổ phiếu esop được doanh nghiệp lên kế hoạch và công bố phát hành khi đã đáp ứng đủ các yêu cầu cũng như quy định về tiêu chuẩn mua cổ phiếu. Khi đó, các nhân viên của công ty sẽ trực tiếp mua cổ phiếu thưởng từ doanh nghiệp phát hành với một mức giá ưu đãi.

Tuỳ vào từng doanh nghiệp khác nhau mà có những chính sách quy định về việc chia cổ phiếu tự do chuyển nhượng hay hạn chế. Đối với các nhà đầu tư không phải là nhân viên công ty thì cổ phiếu thưởng không phải là sự lựa chọn tối ưu. Cổ phiếu thưởng chỉ được chuyển được trong nội bộ mà không được phát hành ra bên ngoài theo các quy định của công ty phát hành cổ phiếu esop.

Trên đây là những thông tin liên quan đến cổ phiếu esop là gì? Và một số những kiến thức cần biết về loại cổ phiếu này. Hy vọng có thể giúp nhà đầu tư đưa ra những chiến lược đầu tư phù hợp và thu được lợi nhuận cao.

Xem thêm: